Frenk soğanı tohumu soğan otu onion chives
Frenk Soğanı Tohumu — Bir Kez Ekin, Her İlkbahar Mor Çiçeklerle Dönsün
Gönderilecek ürün: 1 Pakette 100 adet tohum
Ata tohum.
İçi boş, ince yeşil yapraklardan sık bir öbek; ilkbaharda üstünde mor küre çiçekler… Frenk soğanı, Türkiye'nin doğal yayılışında da bulunan, kışı toprak altında geçirip her yıl yeniden süren ata tohum çok yıllık mutfak otudur.
İlk hasat tohumdan yaklaşık 60, fide dikiminden 30 gün sonra başlar. Bitki 30–45 cm boylanıp 30–43 cm genişliğe ulaşabilir ve 3–9 iklim kuşaklarında kışlar. İlk yıl 3–4 kez, sonraki yıllarda yaklaşık ayda bir kesim yapılabilir.
Neden Bu Çeşit?
Frenk soğanının asıl kazancı yaşlandıkça artar. İlk yıl birkaç hasatla başlayan öbek, ikinci yıldan sonra ayda bir kesilebilecek kadar sıklaşır. Her 2–3 yılda bir bölme ihtiyacı, bakım işini çoğaltma fırsatına çevirir; tek ekim birkaç yıl sonra paylaşılacak bitkiler verir.
Kışın yapraklar sararıp tamamen kaybolabilir; bu ölüm değil dinlenmedir. Kökler toprakta kalır ve ilkbaharda bahçenin ilk yeşillerinden biri olarak geri gelir. Türkiye'nin hemen her bölgesi 3–9 kuşak aralığına uyar; sıcak bölgelerde yazın hafif gölge ve düzenli su yaprağı daha yumuşak tutar.
Hızlı Künye
| Botanik adı | Allium schoenoprasum |
| Köken | Doğal yayılışı Türkiye'yi de kapsayan ılıman kuşak soğangili |
| Tohum tipi | Ata tohum · açık tozlaşan, tohumu alınabilir sabit çeşit |
| Lezzet | Hafif, temiz ve uçucu soğan aroması |
| Bitki | Çok yıllık · kışın çekilir, ilkbaharda yeniden sürer |
| Ürün | İçi boş ince yeşil yaprak · yenebilir mor küresel çiçek |
| Olgunlaşma | Tohumdan yaklaşık 60 gün · fide dikiminden 30 gün |
| Işık | Tam güneş–yarı gölge |
| Ekim | Şubat–Mayıs ve Ağustos–Eylül |
| Hasat | Tohumdan 60, fide dikiminden 30 gün sonra başlar |
| Yetiştirme yeri | Bahçe, yükseltilmiş yatak, saksı, balkon ve mutfak penceresi |
| Mutfak | Yumurta, patates, çorba, salata, krem peynir, sos ve yenebilir çiçek |
| Yaşam Döngüsü | İki yıllık |
| Paket İçeriği | 100 tohum |
| İklim kuşağı | Türkiye'nin tamamında sezonluk olarak yetiştirilir · Türkiye soğuğa dayanıklılık haritası |
Adına Doğru Tohum
Kendi tohumunuzu almanın ön şartı, elinizdeki tohumun gerçekten o bitki olmasıdır. Zengarden'da her hat ayrı hasat edilir, ayrı etiketlenir ve ayrı saklanır; karışmaması bizim en temel işimizdir. Bu paketten çıkan bitki frenk soğanıdır — içi boş ince yaprak öbeği, çok yıllık kökü, 30–45 cm boyu ve mor küre çiçekleri türün kendisidir. Ata tohum ve açık tozlaşandır; kendi tohumunuzu alıp aynı soyu sürdürebilirsiniz.
Tohum saklamanın püf noktası: Birkaç mor çiçek topunu kesmeden bırakın. Başlar kuruyup içlerindeki tohumlar siyaha döndüğünde sapları kese kâğıdına alın, iyice kurutup hafifçe ovalayın. Frenk soğanı böceklerle çapraz tozlaşır; saf tohum için aynı dönemde yalnız bir Allium schoenoprasum hattını çiçeklendirin ya da hatları farklı yıllarda tohuma bırakın. Öbek bölmek, ana bitkinin özelliklerini aynen koruyan daha hızlı bir çoğaltma yoludur.
Topladığınız tohumu ve böldüğünüz köklü öbekleri yetiştirebilecek kişilerle paylaşın. Bunun çok yıllık, her ilkbahar yeniden süren ata tohum bir frenk soğanı olduğunu; tohum saflığı için başka frenk soğanı hatlarıyla aynı dönemde çiçeklendirilmemesi gerektiğini anlatın. Küçük bir öbek birkaç yıl içinde paylaşılacak kadar çoğalır.
Soğan arıyla dölleşir; yakında yetişen başka çeşitlerle kolayca melezlenir. Tohumluk alacaksanız tek çeşit yetiştirin ya da çiçekleri açmadan önce kapatıp elle tozlayın.
Zengarden Notu
Frenk soğanı bahçede büyük yer istemez, ama yıllarca küçük sevinçler verir. İlkbaharda daha toprak yeni ısınırken yeşil uçlarını gösterir; biraz sonra mor çiçeklerle arıları çağırır. Mutfağa her dönüşünüzde yalnız ihtiyacınız kadar keser, kalan öbeği gelecek aya bırakırsınız.
Saklama ve Dürüst Beklenti
Tohumları serin, kuru, karanlık ve ani sıcaklık değişimlerinden uzak bir yerde saklayın. Soğangil tohumu hızlı yaşlandığından çoğunlukla 1–2 yıl içinde kullanmak en güvenli seçimdir. Etikete hat adını ve hasat yılını yazın. Bir sonraki ekimden önce küçük bir çimlenme denemesi yapmak sürprizi azaltır.
Uygun koşullarda çıkış 16–21 °C civarında genellikle 7–18 gün sürer. İlk hasat tohumdan yaklaşık 60, fide dikiminden 30 gün sonra başlar. Bitki 30–45 cm boy ve 30–43 cm genişliğe ulaşabilir; kap, ışık, su ve bölme sıklığı sonucu etkiler. Kötü drenaj kök çürüklüğü riskini artırır.
Frenk Soğanı Tohumu — Sık Sorulan Sorular
Mutfakta Nasıl Değerlendirilir?
Yaprakları uzun süre pişirmeyin; aroması uçucudur. Mutfak makasıyla doğrudan yumurtanın, patatesin, çorbanın veya krem peynirin üstüne kesin. Pişmiş yemeğe son birkaç dakikada ekleyin. Mor çiçeklerin lifli sapını ayırıp çiçekçikleri salatada, çorba süsünde veya aromalı sirkede az miktarda deneyin.
Yaprakları ve çiçekleri temiz suyla yıkayın. Diri, kokusu temiz ve sağlıklı dokuyu kullanın; yumuşamış veya sümüksü kısımları ayırın. Çiçeğin lifli sapını çıkarıp yalnız mor çiçekçikleri az miktarda deneyin. Kesilmiş yaprağı kapalı kapta buzdolabında tutun veya kıyıp dondurun.
Tohumdan Frenk Soğanı Tohumu nasıl yetiştirilir?
Tohumları 0,6 cm derine, her 20 cm'de bir yaklaşık on tohumluk küçük öbekler hâlinde ekin. 16–21 °C civarında çıkış genellikle 7–18 gün sürer. Yüzeyi bu süre boyunca eşit nemli tutun. Fidelerin ilk günlerde ince, kıvrık ve çim gibi görünmesi normaldir; kısa süre sonra kendiliğinden doğrulurlar.
Bir Öbek Kurun, Her İlkbahar Yeniden Başlasın nasıl yapılır?
İlkbaharda toprak işlenebilir olduğunda doğrudan ekebilir veya bahçeye dikimden 6–8 hafta önce içeride fide başlatabilirsiniz. Frenk soğanı tek saplık bir bitki gibi değil, sık bir öbek hâlinde büyür. Küçük tutamları kök topunu bozmadan yerleştirin; zamanla genişleyen kümeleri 2–3 yılda bir bölerek hem gençleştirin hem çoğaltın.
Nihai bitkiler arasında her yönde 10–15 cm bırakın; tohum ekiminde her 20 cm'de bir yaklaşık on tohumluk öbek yöntemi kullanabilirsiniz. Saksıda bir güçlü öbek yeterlidir, çünkü zamanla 30 cm'yi aşan bir kümeye dönüşebilir. Kapta mutlaka drenaj deliği ve suyu kolay süzen bir harç kullanın.
Sulama, Besleme ve Hasat nasıl yapılır?
Toprağı büyüme boyunca dengeli nemli tutun, fakat kök çevresinde su biriktirmeyin. Dikim öncesi kompost yeterli bir başlangıç sağlar; her kesimden sonra ölçülü azot desteği yeni yaprağı hızlandırır. Kışın yapraklar sararıp kaybolursa kökü sökmeyin. İlkbaharda aynı öbek yeniden sürer ve yaşlandıkça daha cömert hasat verir.
İlk yıl 3–4 kez, sonraki yıllarda yaklaşık ayda bir hasat edebilirsiniz. Günlük kullanımda en az 15 cm olan dış yaprakları kesin; sezonda bir-iki kez bütün öbeği topraktan 2,5–5 cm yukarıdan tıraşlayın. Sökmeyin. Frenk soğanı kuru baş gibi kürlenmez; fazlasını kıyıp dondurmak aromayı kurutmaktan daha iyi korur.
Çim Gibi Başlar, Yıllarca Süren Bir Öbeğe Dönüşür nasıl yapılır?
İlk yapraklar çok ince görünür; sabırlı olun ve yüzeyi kurutmayın. Bitki yerleştikçe sap sayısı artar, öbek sıklaşır. Birkaç yıl sonra merkezin seyrekleşmesi veya yaprakların incelmesi, bitkinin zayıfladığı değil bölünme zamanının geldiği anlamına gelir. Erken ilkbahar ya da sonbaharda ayırdığınız parçalar hızla yeni kümelere dönüşür.
Mor Çiçek Hem Sofraya Hem Bahçeye Çalışır nasıl yapılır?
İlkbahardaki küresel mor çiçekler yenebilir ve bol nektarlıdır; arıları ve kelebekleri çeker. Tohum istemiyorsanız çiçekleri solmadan kesin, böylece kendiliğinden yayılmasını durdurursunuz. Tohum almak istiyorsanız birkaç başı bırakın. Sıcak bölgelerde yaz ortasında hafif öğleden sonra gölgesi ve düzenli su yaprağı yumuşak tutar.
| Yaşam döngüsü | : | Çok yıllık |
| Ekim ayı | : | Ocak, Şubat, Mart, Nisan, Mayıs, Eylül, Ekim, Kasım |
| Hasat ayı | : | Mart, Nisan, Mayıs, Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül, Ekim, Kasım |
| Işık | : | Tam güneş, Yarı gölge |
| Yetiştirme yeri | : | Bahçe, Saksı / Konteyner |
| Tohum Tipi | : | Atalık Tohum |
