Samandağ biberi tohumu antakya hatay acı biber
Samandağ Biberi Tohumu — Hatay Sofrasının Salçalık Acısı
Gönderilecek ürün: 1 Pakette 10+ adet tohum
Ata tohum.
Uzun, sivri meyveler yeşilden alacalıya, ardından parlak kırmızıya döner… Samandağ Biberi, Antakya mutfağının acı salçasına ve pul biberine karakter veren; toprağıyla, güneşiyle ve mutfak geleneğiyle Samandağ'a bağlanan yerel bir biber popülasyonudur.
Acılığı yemeğin önüne geçmez; domatesi, cevizi, zeytinyağını ve baharatı ayağa kaldırır. Kırmızı hasatta güneşte yoğunlaştırılan salçaya dönüşür, kuruduğunda ise kış boyunca kokusunu koruyan pul bibere.
Neden Bu Çeşit?
Samandağ Biberi belirli bir ıslahçının tek tip modern çeşidi değil, Samandağ'da seçilerek korunmuş yerel bir popülasyondur. Meyve ölçüleri 17–20 cm boy, 29–36 mm en ve 52–72 g ağırlık aralığıyla tanımlanır; yaklaşık acılık değeri kaynakta verilen kapsaisinoit miktarından çevrilmiştir.
Yeşil ilk olgunlukta diri, canlı ve turşuluğa uygun; kırmızı hasatta daha yoğun aromalı, salçalık ve kurutmalıktır. Orta düzeydeki acılığı, Hatay mutfağındaki salça ve pul biber kullanımına belirgin ama dengeli bir sıcaklık verir.
Hızlı Künye
| Botanik adı | Capsicum annuum 'Samandağ' |
| Köken | Türkiye · Hatay, Samandağ · coğrafi işaretli yerel popülasyon |
| Tohum tipi | Ata tohum · açık tozlaşan, tohumu alınabilir sabit çeşit |
| Acılık | Yaklaşık 8.000–19.000 SHU · orta acı |
| Bitki | Çalı formunda · çiçekleri sarkık; kaynakta kesin boy verilmemiş |
| Meyve | 17–20 cm uzunluk, 29–36 mm genişlik, 52–72 g · uzun, sivri, 2–4 gözlü ve 2,6–3,6 mm et kalınlığında; yeşilden alacalıya, ardından kırmızıya |
| Olgunlaşma | Orta erkenci · kaynakta kesin gün sayısı verilmemiş |
| Işık | Tam güneş · günde en az 6–8 saat |
| Ekim | Şubat ortasında korunaklı ortamda fide |
| Hasat | Temmuz–Ekim · yeşil ilk olgunlukta veya kırmızı |
| Yetiştirme yeri | Bahçe, sera ve uygun hacimli saksı |
| Mutfak | Acı biber salçası, pul biber, turşu ve taze tüketim |
| Yaşam Döngüsü | Tek yıllık |
| Paket İçeriği | 10+ tohum |
| İklim kuşağı | Türkiye'nin tamamında sezonluk olarak yetiştirilir · Türkiye soğuğa dayanıklılık haritası |
Adına Doğru Tohum
Kendi tohumunuzu almanın ön şartı, elinizdeki tohumun gerçekten o çeşit olmasıdır. Zengarden'da her çeşit ayrı hasat edilir, ayrı etiketlenir ve ayrı saklanır; çeşitlerin karışmaması bizim en temel işimizdir. Bu paketten çıkan bitki Samandağ Biberi'dir — uzun sivri meyvesi, yeşilden alacalıya ve kırmızıya uzanan rengi ile orta acı karakteri bu yerel popülasyonun kendisidir. Ata tohum ve açık tozlaşandır; kendi tohumunuzu alıp yıllarca aynı soyu sürdürebilirsiniz.
Tohum saklamanın püf noktası: Biberler arılar aracılığıyla kolayca melezlenebilir. Farklı biber çeşitlerinden tohum alacaksanız aralarında en az 15–20 metre bırakın ya da tohumluk ayırdığınız dalları çiçek açmadan önce ince tülle koruyun. Tam olgun, çeşidi doğru temsil eden meyveden çıkardığınız tohumları kâğıt üzerinde gölgede 1–2 hafta kurutun; acı çeşitlerde bu işlemi eldivenle yapın.
Topladığınız tohumları yetiştirebilecek kişilerle paylaşın ve onlara bu tohumun ata tohum olduğunu anlatın. Birkaç küçük tohum, doğru ad ve doğru hikâyeyle paylaşıldığında bir çeşidin yıllarca yaşamaya devam etmesini sağlar.
Biber kendi kendini dölleyen bir bitkidir; çeşitler arası melezlenme riski düşüktür. Tohumluk alacaksanız farklı çeşitleri birkaç metre arayla yetiştirmeniz yeterlidir.
Zengarden Notu
Bahçenizde yetişen kırmızı meyveleri salça tenceresine aldığınızda yalnız acı biber değil, Samandağ'ın sofra geleneğini de yaşatırsınız. Birkaç kavanoz salça ya da bir kese pul biber, yaz emeğini kış yemeklerinin ilk kaşığına taşır.
Saklama ve Dürüst Beklenti
Tohumları ekim zamanına kadar serin, kuru, karanlık ve ani sıcaklık değişimlerinden uzak bir yerde saklayın. Doğru saklanan biber tohumu çoğunlukla 2–3 yıl canlılığını korur; en güçlü başlangıç için eldeki tohumu uzun süre bekletmeden ekmek iyi bir seçimdir.
Çimlenme oranı ve süresi; harç sıcaklığına, nem düzeyine, ekim derinliğine ve saklama koşullarına göre değişir. Biberde tohumun kendisi kadar, ektiğiniz ortamın sıcaklığı da sonucu belirler.
Samandağ Biberi Tohumu — Sık Sorulan Sorular
Mutfakta Nasıl Değerlendirilir?
Tam kırmızı meyveleri çekip tuzlayarak güneşte kıvamlandırın; Hatay usulü acı biber salçasının özü budur. Havadar, gölgeli yerde kurutup pul bibere dönüştürebilir; yeşil meyveleri turşuya kurabilir veya zeytinyağı ve limonla sofraya getirebilirsiniz.
Acılığı veren kapsaisin suyla kolayca uzaklaşmaz. Acı biber işlerken eldiven kullanın; elinizi yüzünüze ve gözünüze götürmeyin. Ağızdaki yanmada su yerine süt, yoğurt veya ayran gibi yağ içeren gıdalar daha etkilidir.
Tohumdan Samandağ Biberi Tohumu nasıl yetiştirilir?
Son don tarihinden 8–10 hafta önce iç mekânda ekin. Tohumu nemli ve geçirgen fide harcına yerleştirip üzerine 3–5 mm elenmiş torf serpin. Biber tohumu domatesten daha fazla sıcaklık ister: 25–28 °C aralığında çimlenme çoğunlukla 8–14 gün sürer. Harcı nemli tutun; suya boğmayın.
Fideyi Bahçeye Taşıma nasıl yapılır?
Don tehlikesi tamamen geçtikten ve gece sıcaklıkları 12 °C'nin üzerine çıktıktan sonra fideleri dışarı alın. Önce 7–10 gün boyunca güneşe ve rüzgâra kademeli alıştırın. Biberi domates gibi derine gömmeyin; fide kabındaki toprak seviyesiyle aynı derinlikte dikin.
Sıra üzerinde 40–50 cm, sıralar arasında yaklaşık 60 cm bırakın. Saksıda yetiştirecekseniz dip deliği bulunan 10–15 litrelik bir kap ve günde en az 6 saat doğrudan güneş sağlayın.
Sulama, Besleme ve Hasat nasıl yapılır?
Toprağın üst 2–3 cm'lik bölümü kuruduğunda kök bölgesinden sulayın. Sürekli ıslak toprak kök sorunlarına; düzensiz sulama ise meyve ucunda kararmaya yol açabilir. Çiçeklenmeye kadar dengeli, sonrasında azotu daha düşük bir besleme tercih edin; fazla azot yaprağı artırıp meyveyi geciktirir.
Meyveleri çeşidin beklenen rengini aldığında toplayın. Yeşil hasat mümkün olsa da tam olgunluk, aromayı ve rengi belirginleştirir. İlk küçük fide çiçeğini almak, bitkinin önce dallanıp güçlenmesine yardım edebilir.
Isı Olmadan Biber Çimlenmez nasıl yapılır?
Biber yetiştiriciliğinde en sık yapılan hata tohumu soğuk harca ekmektir. 20 °C'nin altında çimlenme çok yavaşlar veya hiç başlamaz. Fide kabına alttan ısı sağlamak ve sıcaklığı sabit tutmak, çimlenme başarısını belirleyen en önemli ayrıntılardan biridir.
Acılığı Yönetmek nasıl yapılır?
Aynı çeşitte bile acılık; güneş, sıcaklık, su ve olgunluk düzeyine göre değişebilir. Az suyla strese giren bitkiler daha acı meyveler verebilir. İlk tadımda küçük bir parça kullanın ve miktarı damak alışkanlığınıza göre artırın.
| Yaşam döngüsü | : | Tek yıllık |
| Ekim ayı | : | Ocak, Şubat, Mart, Aralık |
| Hasat ayı | : | Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül, Ekim, Kasım |
| Işık | : | Tam güneş |
| Yetiştirme yeri | : | Bahçe, Saksı / Konteyner, Sera |
| Tohum Tipi | : | Atalık Tohum |
