Turuncu Rudbekya Tohumu – Rudbeckia fulgida
Turuncu Rudbekya — Goldsturm Bittikten Sonra Açan Tür
Koyu kahve göbekli sıcak altın sarısı çiçekler; yaz ortasında başlar ve ilk dona kadar sürer.
Neden Turuncu Rudbekya?
Sezonu uzatan tür. Kaynağın kendi ifadesiyle bu botanik varyete, ünlü 'Goldsturm' çeşidi bittikten sonra açar ve dona kadar sürer. Bordürde eylül-ekim boşluğunu kapatmak için düşünülmüş gibidir.
Daha açık, daha zarif bir duruş. 'Goldsturm'a göre daha açık formlu ve koyu yeşil yapraklıdır. Sıkı ve tek tip bir yastık değil, dallanan ve havadar bir bitki.
Tutunduktan sonra kuraklığa dayanır. Yerleştikten sonra kuraklığa tolerans gösterir. Su tüketimi düşük bahçelerde çalışan az sayıdaki uzun soluklu çok yıllıktan biri.
Arı besin bitkisi ve kesme çiçek. Kaynaklarda hem bal arısı besin bitkisi hem kesme çiçeğe uygun olarak kaydedilmiştir; ayrıca tozlayıcı dostu bitkiler listesindedir.
Hızlı Künye
| Botanik Ad | Rudbeckia fulgida |
| Orijinal Adı | Orange Coneflower, Black-eyed Susan |
| Köken | ABD — güney ve orta-batı eyaletleri |
| Tohum Tipi | Açık tozlaşan tür |
| Yaşam Döngüsü | Çok yıllık |
| İklim Kuşağı | 4–9. kuşak — Türkiye'nin neredeyse tamamında kışı toprakta geçirir. |
| Bitki Boyu | 45–80 cm boy |
| Çiçek | Koyu kahverengi göbekli, sıcak altın sarısı papatya biçiminde çiçekler |
| Çiçeklenme Zamanı | Temmuz–Ekim |
| Işık | Tam güneş veya yarı gölge |
| Ekim Zamanı | Geç sonbahar–erken ilkbahar |
| Yetiştirme Yeri | Bahçe, bordür, prerya ekimi, kır bahçesi, kesme çiçek köşesi |
| Bahçe Dostları | Arı ve kelebek çeker |
| Kullanım | Bordür ortası, prerya ekimi, kesme çiçek, arı bahçesi |
| Paket İçeriği | ... tohum |
Bahçede Kullanım
Prerya ve doğal ekim. Kuzey Amerika kökenli bu tür, çayır ve prerya tarzı düzenlemelerin temel bitkilerinden. Yanına süs otları ve ekinezya koyun.
Bordürün orta sırası. 45–80 cm'lik boyuyla ortaya oturur. Sonbaharda çiçeği biten komşularının önünde sezonu tek başına taşır.
Kesme çiçek. Sabah erken, çiçek tam açtığında kesin. Sapın ucunu su altında bir kez daha kesip derin suya alın.
Kışın da duran tohum başları. Sonbaharda çiçekleri kesmezseniz koyu tohum başları kışın bordürde durur ve kuşları besler.
Yetiştiricinin Notu
Geç sonbahar–erken ilkbahar ekimi. Bu türün kaydedilmiş en uygun ekim dönemi geç sonbahardan erken ilkbahara kadardır. Kış boyu dışarıda bekleyen kap, doğal soğuk dönemi kendiliğinden sağlar.
Çıkmazsa soğuk verin. Ekim talimatı açık: tohum genellikle hızlı çimlenir, ama 3–4 hafta içinde çıkmazsa 2–4 haftalık bir soğutma dönemi önerilir. Kabı buzdolabına ya da soğuk çerçeveye alın, sonra tekrar ılığa çıkarın.
Fideye zaman tanıyın. Çimlenmeden fide aktarımına kadar geçen süre 3–10 hafta arasında değişir. Bu tür acele etmez; kabı erken atmayın.
Yaprağı ıslatmayın. Rudbekya küllemeye açıktır. Aralığı geniş tutun, suyu dibe verin, sabah sulayın. Bu üç alışkanlık sorunu büyük ölçüde bitirir.
Tohum başlarını kışın bırakın. Sonbahar budaması yapabilirsiniz ama gövde ve tohum başları kışa iyi dayanır ve bordüre yapı kazandırır. Kesmeyip baharda temizlemek daha iyi bir seçenektir.
Ekim, Bakım ve Çiçeklenme
Ekim: Geç sonbahardan erken ilkbahara kadar ekilebilir. Tohumu nemli, suyu iyi çeken harcın yüzeyine yakın bırakın ve ince bir tabakayla örtün. Kış boyunca dışarıda, soğuk çerçevede bekleyen kap en iyi sonucu verir.
Çimlenme: Tohum genellikle hızlı çimlenir. 3–4 hafta içinde çıkış olmazsa 2–4 haftalık bir soğutma dönemi önerilir: kabı buzdolabına veya soğuk çerçeveye alın, sonra yeniden ılığa çıkarın.
Fide ve dikim: Çimlenmeden fide aktarımına 3–10 hafta geçer. Fideler gerçek yapraklarını verip güçlendikten sonra tek tek kaplara, ardından yerine alın.
Aralık: Bitkiler arası 45–70 cm. Bitki dallanarak genişler; geniş aralık aynı zamanda külleme riskini düşürür.
Sulama: İlk yıl düzenli sulayın. Tutunduktan sonra kuraklığa dayanır; suyu dibe verin, yaprağı ıslatmayın.
Gübreleme: İlkbaharda bir avuç kompost yeterlidir. Fazla azot bitkiyi yapraklandırır ve sapı zayıflatır.
Çiçeklenme: Temmuz–Ekim arasında açar ve ilk dona kadar sürer. Koyu kahverengi göbek, altın sarısı taç yapraklarla belirgin bir kontrast kurar.
Solmuş çiçekleri alın: Sezon içinde solan çiçekleri düzenli almak çiçeklenmeyi uzatır. Sonbaharda bırakılan tohum başları kışın bordürde durur ve kuşları besler.
Bitki sağlığı: Rudbekya küllemeye açıktır; ayrıca yaprak biti ve sümüklüböcek görülebilir. Aralığı geniş tutmak, dipten ve sabah sulamak en etkili önlemlerdir.
Adına Doğru Tohum
Kendi tohumunuzu almanın ön şartı, elinizdeki tohumun gerçekten o çeşit olmasıdır. Zengarden'da her çeşit ayrı hasat edilir, ayrı etiketlenir ve ayrı saklanır; çeşitlerin karışmaması bizim en temel işimizdir. Bu paketten çıkan bitkiler Rudbeckia fulgida türüdür — koyu göbekli altın sarısı çiçek ve geç, uzun süren çiçeklenme türün kendisidir.
Tohum saklamanın püf noktası: Rudbekya türleri ve çeşitleri birbirleriyle melezlenebilir. Bahçenizde başka bir rudbekya varsa kendi topladığınız tohumdan çıkan bitkiler beklediğinizden farklı olabilir.
Topladığınız tohumları yetiştirebilecek kişilerle paylaşın. Bir tohum başı yüzlerce tohum verir; tozlayıcı çeken bitkiler paylaşıldıkça çoğalır.
Sık Sorulan Sorular
Rudbekya tohumu ne zaman ekilir?
Geç sonbahardan erken ilkbahara kadar. Kış boyunca dışarıda, soğuk çerçevede bekleyen kap en iyi sonucu verir.
Tohumlar çıkmadı, ne yapmalıyım?
3–4 hafta içinde çıkış olmazsa kabı 2–4 hafta soğuğa alın (buzdolabı ya da soğuk çerçeve), sonra yeniden ılığa çıkarın. Bu türün kaydedilmiş yöntemi budur.
Ne zaman çiçek açar?
Temmuzda başlar ve ilk dona kadar sürer. Bu türün en değerli tarafı, bahçenin çoğu bitkisi yorulduktan sonra da çiçekte kalmasıdır.
Sulamayı unutursam ölür mü?
İlk yıl düzenli su ister. Tutunduktan sonra kuraklığa dayanır; su tüketimi düşük bahçeler için uygundur.
Yapraklar beyaz bir tozla kaplandı.
Külleme. Aralığı açın, suyu dibe verin, sabah sulayın. Hastalıklı yaprakları koparıp atın; bitki yeni yapraklarla devam eder.
Pakette kaç adet tohum var?
Bir pakette ort. 50 adet rudbekya tohumu gönderilir.
Gönderim, Saklama ve Güvence
Rudbekya tohumu Zengarden güvencesiyle, nem almayan ambalajda özenle paketlenir ve etiketlenir.
Saklama: Ekim zamanına kadar serin, kuru, karanlık ve ani sıcaklık değişimlerinden uzak bir yerde saklayın. Buzdolabının sebzelik rafı, kapağı sıkı bir kavanozun içinde, evdeki en iyi yerdir.
Dürüst beklenti: Çimlenme oranı ve süresi; toprak sıcaklığına, nem düzeyine, ekim derinliğine ve saklama koşullarına göre değişir. Tohumun kendisi kadar, ektiğiniz koşullar da sonucu belirler.
