Physalis tohumu çin feneri çiçeği alkekengi
Çin Feneri Tohumu — Sonbaharda Dala Asılan Turuncu Kâğıt Fenerler
Gönderilecek ürün: 1 Pakette 30 adet tohum
Yazın küçük beyaz çan çiçekleri açar; asıl gösterisini ağustos–eylülde, meyveyi saran beş köşeli ve damarlı çanaklar parlak turuncuya döndüğünde yapar. Kâğıt inceliğindeki fenerler kışa kadar dalda kalır, kesildiğinde sonbahar düzenlemelerinde uzun süreli bir malzemeye dönüşür.
Çin feneri Anadolu ve Trakya'nın doğal yayılışında bulunan, Türkiye'nin her bölgesinde açıkta kışlayan çok yıllık bir bitkidir. Fakat rahatlığı sınır ister: sığ rizomlarla ve tohumla yayılır. Büyük saksı ya da 30–45 cm derinliğinde kök bariyeri, dikimden önce verilecek en önemli karardır.
Neden Bu Çeşit?
Turuncu fener bir çiçek değil, meyveyi bütünüyle saran şişkin çanaktır; gerçek çiçek küçük, beyazımsı ve çan biçimlidir. Zamanla turuncu dokunun çözülüp damar ağının kalması, aynı dalda dolu fenerden dantel gibi iskelete uzanan ikinci bir dekoratif evre oluşturur.
Olgun bitki yerini sevdiğinde 60–90 cm boy ve genişliğe ulaşır. Bitkiler arasında 60–75 cm bırakın, fakat bu aralığı ancak rizomları sınırlandırdıktan sonra kurun. Dibi kesilmiş büyük bir kabı toprağa gömebilir; kenarını yüzeyden 2–3 cm yukarıda bırakarak rizomların üstten kaçmasını azaltabilirsiniz.
Hızlı Künye
| Botanik adı | Physalis alkekengi · kabul edilen ad: Alkekengi officinarum |
| Köken | Anadolu ve Trakya |
| Tohum tipi | Açık tozlaşan |
| Yaşam döngüsü | Çok yıllık rizomlu · 4.–9. iklim kuşağı · Türkiye'nin her bölgesinde açıkta kışlar |
| Bitki | 30–90 cm · yerini sevdiğinde 60–90 cm boy ve genişlik · rizomlarla yayılır |
| Çiçek | Küçük beyaz çan çiçeği · ardından beş köşeli, damarlı, kâğıtsı turuncu fener |
| Çiçeklenme | Yazın beyaz çiçek · Ağustos–Eylül'den kışa turuncu fener |
| Işık | Tam güneş · hafif gölgeyi kaldırır |
| Ekim | Eylül–Ekim doğrudan veya 4–6 hafta soğuk hazırlıktan sonra Şubat–Mart |
| Tohum hasadı | Fenerler bütünüyle turunculaşıp hâlâ diriyken |
| Yetiştirme yeri | Büyük saksı, kök bariyerli tarh köşesi ve kurutmalık bahçesi |
| Bahçede kullanım | Kurutmalık düzenleme, sonbahar dekorasyonu ve sınırlandırılmış süs bahçesi |
| Paket İçeriği | 30 tohum |
| İklim kuşağı | Türkiye'nin tamamında sezonluk olarak yetiştirilir · Türkiye soğuğa dayanıklılık haritası |
Adına Doğru Tohum
Adına doğru Çin feneri; küçük beyaz çan çiçeklerinden sonra meyveyi saran beş köşeli, damarlı ve turuncu kâğıtsı fenerler oluşturan açık tozlaşan Physalis alkekengi türüdür. Bu bir süs ve kurutmalık bitkisidir; meyvesini yemeyin ve rizomla yayılmasını dikimden önce sınırlandırın.
Tohum saklamanın püf noktası: Birkaç feneri dalda bütünüyle kurutun, eldivenle açıp tohumu çıkarın ve kâğıt zarfta serin, kuru ve karanlıkta saklayın. Bu türde çeşit karışması temel sorun değildir; esas dikkat, fenerleri zamanında keserek tohumun istenmeyen alanlara saçılmasını sınırlandırmaktır.
Tohum paylaşırken iki uyarıyı bitki adı kadar görünür yazın: bitki zehirlidir ve sınır çizilmeden toprağa dikilmemelidir. Ekim notuna sonbahar ekimini ya da 4–6 haftalık soğuk hazırlığı, 0,3–0,5 cm derinliği ve 2–4 haftalık düzensiz çıkışı ekleyin.
Zengarden Notu
Çin fenerini yaz çiçeği için değil, eylül–ekimde birden parlayan turuncu keseler için yetiştirin. Büyük bir saksı veya kök bariyeriyle sınırı baştan kurun; sonra sapları kurutmalık için topladıkça hem sonbahar dekorunu alır hem tohumla yayılmayı azaltırsınız. Güvenlik uyarısını da fenerler kadar görünür tutun.
Saklama ve Dürüst Beklenti
Tohumları ekim zamanına kadar serin, kuru, karanlık ve ani sıcaklık değişimlerinden uzak bir yerde saklayın. Kendi topladığınız tohumu kapalı kaba almadan önce kâğıt üzerinde veya kâğıt torbada bütünüyle kurutun; saklama kabına bitkinin adını ve hasat yılını yazın.
Çimlenme; 4–6 haftalık soğuk hazırlığa, 18–21 °C sıcaklığa, neme ve 0,3–0,5 cm ekim derinliğine göre değişir. Çıkış 2–4 hafta sürebilir ve düzensiz olabilir. Tohumu veya fideyi erken elden çıkarmayın; bitkinin uzun vadeli davranışını ise rizom sınırı belirler.
Çin Feneri Tohumu — Sık Sorulan Sorular
Bahçede Nasıl Değerlendirilir?
Fenerler tam turuncuya döndüğünde sapları kesin, yaprakları sıyırın ve küçük demetleri ılık, havadar, gölgeli yerde 2–3 hafta baş aşağı asın. Bu ürün yalnız süs ve kurutmalık kullanım içindir; fenerleri ve içindekileri yemeyin. Hasat aynı zamanda tohumun bahçeye saçılmasını sınırlar.
Olgun meyve dışında bitkinin tamamı zehirlidir; bu ürün için meyve yenmesi de önerilmez. Çiçeği, yaprağı, gövdeyi, olgunlaşmamış meyveyi ve fenerin içindekileri yemeyin. Eldiven kullanın; çocukların ve evcil hayvanların ulaşamayacağı bir yerde yetiştirin.
Tohumdan Çin Feneri Tohumu nasıl yetiştirilir?
En kolay yol tohumu eylül–ekimde sınırlandırılmış yerine ekleyip kışı toprakta geçirmektir. İlkbahar ekiminde tohumu nemli harçta 4–6 hafta soğukta bekletin; ardından 18–21 °C'ye alın. Tohumu 0,3–0,5 cm derine ekin. Çıkış 2–4 hafta sürer ve düzensiz olabilir.
Önce Sınırı Kurun, Sonra Fideyi Yerleştirin nasıl yapılır?
Fideyi büyük saksıya, dibi kesilip toprağa gömülmüş kaba ya da çevresi kök bariyeriyle kapatılmış alana dikin. Bariyer 30–45 cm derinlikte olsun. Olgun bitkiler arasında 60–75 cm bırakın. Serbest tarha bırakılan her rizom parçası yeni bir bitkiye dönüşebileceği için yeri baştan kalıcı seçin.
Bitkiler arasında 60–75 cm bırakın. Aralık, yayılmayı durdurmaz; saksı, gömülü kap veya 30–45 cm derinliğinde kök bariyeri ayrıca gereklidir. Fenerleri çocukların erişemeyeceği, kurutmalık sapları rahatça kesebileceğiniz bir köşede yetiştirin.
Sulama, Besleme ve Hasat nasıl yapılır?
Organik maddeli, iyi drene ve hafif nemli toprakta gürleşir; sıradan bahçe toprağına da uyum sağlar. Dikimde az miktarda kompost yeterlidir. Fazla gübre rizom yayılmasını hızlandırır. Sonbaharda fenerleri hasat edin, toprak üstü kuruduğunda sapları dipten alın ve sınırı her yıl kontrol edin.
Fenerleri yaz sonu ile erken sonbaharda, tam turuncu ve hâlâ sıkıyken sapıyla kesin. Kurutma için yaprakları temizleyip 2–3 hafta baş aşağı asın. Tohum istiyorsanız birkaç feneri tamamen kurutun, eldivenle açıp tohumu kâğıt zarfa alın.
4–6 Hafta Soğuk Hazırlık, Ardından 2–4 Haftalık Çıkış nasıl yapılır?
Sonbahar ekimi doğal soğuk dönemini sağlar. Kontrollü ekimde 4–6 haftalık nemli soğuk hazırlıktan sonra 18–21 °C kullanın. Ekim derinliği 0,3–0,5 cm'dir; bütün fidelerin aynı gün çıkmaması normaldir. Harcı nemli tutun, göllendirmeyin ve ekim kabını çocuklardan uzak tutun.
Soğuk Değil, Kontrolsüz Yayılma Asıl Sınavdır nasıl yapılır?
4.–9. kuşakta kışlar ve Türkiye'nin soğuk bölgelerinde bile açıkta yaşayabilir. İklim uyumundan çok rizom kontrolüne odaklanın. Büyük saksı veya kök bariyeri olmadan yerleşen koloni zor sökülür; küçük rizom parçaları bile yeniden sürgün verebilir.
| Yaşam döngüsü | : | Tek yıllık |
| Ekim ayı | : | Şubat, Mart, Eylül, Ekim |
| Işık | : | Tam güneş |
| Yetiştirme yeri | : | Saksı / Konteyner, Tarh / yatak, Bordür |
| Tohum Tipi | : | Atalık Tohum |
| Çiçeklenme ayı | : | Haziran, Temmuz |
| Uygun olduğu yer | : | Kır bahçesi, Kesme çiçek bahçesi, Düşük bakımlı bahçe |
| İklim Kuşağı | : | 4, 5, 6, 7, 8, 9 |
