Mor Perilla Tohumu – Jeok Ssam Shiso
Jeok Ssam Mor Perilla — Kıvrık Kenarlı, Koyu Mor Yapraklar
Kıvrık ve dişli kenarlı koyu mor yapraklar; hem tabakta hem bordürde iş gören, yeşil perilladan daha keskin kokulu tip.
Neden Jeok Ssam Mor Perilla?
Rengi gerçek. Yapraklar koyu mordur ve kenarları kıvrık, derin dişlidir. Yeşil perillanın yanına ekildiğinde iki bitki hem tabakta hem bahçede birbirini tamamlar.
Kokusu daha keskin. Mor perilla, yeşil tipe göre daha yoğun aromalıdır. Az miktarda kullanıldığında bile tabağa kendini belli eder.
Turşunun ve deniz ürünlerinin yaprağı. Bu tipin klasik kullanımı turşu ve deniz ürünleridir. Aromanın keskinliği yağlı balığın ve karidesin altını çizer.
Süs bitkisi olarak da kullanılıyor. Koyu mor yaprakları yüzünden bu bitki yaprak halısı olarak bordürde de kullanılır. Mutfak bahçesiyle süs bahçesi arasında duran az sayıda bitkiden biridir.
Hızlı Künye
| Botanik Ad | Perilla frutescens var. crispa 'Jeok Ssam' |
| Orijinal Adı | Tia To, Aka-shiso, Red Perilla |
| Tohum Tipi | Açık tozlaşan çeşit |
| Yaşam Döngüsü | Tek yıllık |
| İklim Kuşağı | Türkiye'nin tamamında sezonluk olarak yetiştirilebilir. |
| Bitki Boyu | 45–60 cm boy |
| Ürün | Geniş oval, kenarları kıvrık ve derin dişli, koyu mor yapraklar |
| Olgunlaşma | Yaprak hasadı ekimden yaklaşık iki ay sonra başlar |
| Işık | Tam güneş veya yarı gölge |
| Ekim Zamanı | Mart–Nisan (iç mekân) veya son don sonrası doğrudan |
| Hasat Zamanı | Mayıs–Ekim |
| Yetiştirme Yeri | Bahçe, mutfak bahçesi, bordür, saksı |
| Kullanım | Turşu, balık ve deniz ürünleri, salata, garnitür, süs bitkisi |
| Paket İçeriği | ... tohum |
Mutfakta Kullanım
Turşu. Yapraklar katman katman dizilip baharatlı sosla bekletilir. Mor yaprak turşuya rengini de verir.
Deniz ürünleri. Karides, balık ve çiğ balık tabaklarında yaprak olarak kullanılır; keskin aroma yağı dengeler.
Salata ve garnitür. Genç yapraklar doğranıp salataya girer; bütün yaprak tabak süslemesinde kullanılır.
Çorba ve sote. Pişirmenin son anında eklenirse aroması korunur. Uzun pişirmede koku kaybolur.
Yetiştiricinin Notu
Tohumu gömmeyin — ışık istiyor. Perilla tohumu ışıkta çimlenir. Yüzeye bırakın, üzerine yalnız ince bir tabaka vermikülit serpin.
Sıcaklık işi çözüyor. Çimlenme 20–25 °C'de 14–21 gün sürer.
Çiçeği kesin, rengi korunsun. Bitki çiçeğe geçtiğinde yaprak vermeyi yavaşlatır. Çiçek başakları belirir belirmez kesin — hem yaprak devam eder hem kendi tohumunu dökmesi engellenir.
Yarı gölgeyi kaldırır. Yeşil perilladan farklı olarak bu tip güneş veya yarı gölgede yetiştirilebilir. Verimli, nemli ama suyu iyi çeken toprak ister.
Hayvan bulunan bahçelerde dikkat. Perilla sığır, at ve geviş getiren hayvanlar için zehirlidir. Tohumu da yenmez. Hayvanların ulaşamayacağı bir yere ekin.
Ekim, Bakım ve Hasat
Ekim: Mart–Nisan'da iç mekânda ya da son don geçtikten sonra doğrudan yerine ekin. Tohumu nemli harcın yüzeyine bırakın, üzerine yalnız ince bir tabaka vermikülit serpin. Işığı kesmeyin.
Çimlenme: 20–25 °C'de çimlenme 14–21 gün sürer. Harcı nemli tutun ama sırılsıklam etmeyin.
Fide ve dikim: Fideler gerçek yapraklarını verince tek tek kaplara alın; don tehlikesi geçtikten sonra dışarı dikin. Verimli, nemli ama suyu iyi çeken toprak ister.
Aralık: Bitkiler arası 40–45 cm. Bitki çalılaşarak genişler.
Sulama: Düzenli sulayın; toprağın kuruması yaprağı sertleştirir. Suyu dibe verin, yaprağı ıslatmayın.
Gübreleme: Dikimde bir avuç kompost yeter. Fazla azot rengi soldurur.
Hasat: Yapraklar tam boyuna geldiğinde alttan toplayın, tepe sürgününü bırakın. Düzenli toplamak yeni yaprağı teşvik eder.
Bitki sağlığı: Kaynaklar bu bitkiyi genel olarak zararlı ve hastalıktan uzak kabul eder. Genç fidelerde sümüklüböceğe karşı dikkatli olun.
Adına Doğru Tohum
Kendi tohumunuzu almanın ön şartı, elinizdeki tohumun gerçekten o çeşit olmasıdır. Zengarden'da her çeşit ayrı hasat edilir, ayrı etiketlenir ve ayrı saklanır; çeşitlerin karışmaması bizim en temel işimizdir. Bu paketten çıkan bitki koyu mor, kıvrık kenarlı perilladır — renk ve yaprak biçimi çeşidin kendisidir. Sezon sonunda çiçeklenmeye başlayınca yaprak rengi doğal olarak açılır.
Tohum saklamanın püf noktası: Perilla çeşitleri birbirleriyle kolay melezlenir. Yeşil ve mor perillayı yan yana yetiştirirseniz kendi topladığınız tohumdan çıkan bitkiler ikisinin arası olabilir. Tohumluk ayıracaksanız çeşitleri ayrı köşelere alın.
Topladığınız tohumları yetiştirebilecek kişilerle paylaşın. Perilla bir bitkiden çok sayıda tohum verir.
Sık Sorulan Sorular
Mor perilla tohumu ne zaman ekilir?
Mart–Nisan'da iç mekânda, ya da son don geçtikten sonra doğrudan yerine.
Tohumun üzerini örtmeli miyim?
Neredeyse hiç. Perilla tohumu ışıkta çimlenir; yüzeye bırakıp üzerine yalnız ince bir tabaka vermikülit serpin.
Yeşil perilladan farkı ne?
Rengi ve kokusu. Bu tipin yaprakları koyu mor, kenarları kıvrık ve derin dişlidir; aroması yeşil tipe göre daha keskindir. Ayrıca yarı gölgeyi de kaldırır.
Yaprakların rengi soldu, ne oldu?
Bitki çiçeklenmeye başladığında yaprak rengi doğal olarak açılır. Çiçek başaklarını erken keserseniz renk daha uzun süre koyu kalır.
Bahçeye yayılır mı?
Bırakılırsa yayılır — perilla kendi tohumunu bolca döker. Çiçek başaklarını tohum bağlamadan kesin ya da saksıda yetiştirin.
Pakette kaç adet tohum var?
Bir pakette ... adet mor perilla tohumu gönderilir.
Gönderim, Saklama ve Güvence
Mor perilla tohumu Zengarden güvencesiyle, nem almayan ambalajda özenle paketlenir ve etiketlenir.
Saklama: Ekim zamanına kadar serin, kuru, karanlık ve ani sıcaklık değişimlerinden uzak bir yerde saklayın. Buzdolabının sebzelik rafı, kapağı sıkı bir kavanozun içinde, evdeki en iyi yerdir.
Dürüst beklenti: Çimlenme oranı ve süresi; toprak sıcaklığına, nem düzeyine, ekim derinliğine ve saklama koşullarına göre değişir. Tohumun kendisi kadar, ektiğiniz koşullar da sonucu belirler.
