Kore Perillası Tohumu – Kkaennip Shiso Sarma Yaprağı
Kore Perillası — Avuç İçi Kadar Kokulu Yapraklar
Nane, karanfil, kimyon ve narenciyeyi bir arada taşıyan iri yapraklar; Kore mutfağının vazgeçilmez sarma yaprağı.
Neden Kore Perillası?
Tek yaprakta dört ayrı koku. Perillanın tadı tek bir şeye benzemez: kaynaklar nane, karanfil, kimyon ve narenciye notlarını bir arada tarif eder. Naneden ferah, fesleğenden baharatlı, ikisine de benzemeyen bir yeşilliktir.
Sarma yaprağı olarak yetiştirilen tip. Bu çeşit Kore'de kkaennip adıyla, geniş yaprağı için yetiştirilir. Yaprak eti kalın ve dayanıklıdır; sarıldığında yırtılmaz, çiğ olarak da lezzetini korur.
Bir bitki bütün sezonu karşılar. Yaprak topladıkça yenisi gelir. İki üç bitki, mayıstan ekime kadar bir mutfağın ihtiyacını karşılamaya yeter.
Saksıda da yetişir. Bahçesi olmayanlar için uygun bir yeşilliktir; güneş gören bir balkonda derin bir saksıda rahat yetişir.
Hızlı Künye
| Botanik Ad | Perilla frutescens 'Kkaennip' |
| Orijinal Adı | Korean Perilla, Kkaennip, Shiso |
| Tohum Tipi | Açık tozlaşan çeşit |
| Yaşam Döngüsü | Tek yıllık |
| İklim Kuşağı | Türkiye'nin tamamında sezonluk olarak yetiştirilebilir. |
| Bitki Boyu | 45–90 cm boy, 60 cm yayılma |
| Ürün | İri, oval, dişli kenarlı, çok kokulu yapraklar |
| Olgunlaşma | Yaprak hasadı ekimden yaklaşık iki ay sonra başlar |
| Işık | Tam güneş |
| Ekim Zamanı | Mart–Nisan (iç mekân) veya son don sonrası doğrudan |
| Hasat Zamanı | Mayıs–Ekim |
| Yetiştirme Yeri | Bahçe, mutfak bahçesi, saksı, balkon |
| Kullanım | Sarma yaprağı, salata, turşu, balık yemekleri, garnitür |
| Paket İçeriği | ... tohum |
Mutfakta Kullanım
Sarma ve ssam. Yaprağın klasik kullanımı budur: pilav, ızgara et veya sebze yaprağa sarılıp lokma halinde yenir. Yaprağın kendi kokusu yemeğin yağını dengeler.
Salata ve garnitür. Genç yapraklar doğranıp salataya girer. Çiçek başakları da kullanılır — kaynaklar hem yaprağın hem çiçeğin salata, balık yemekleri ve tempurada kullanıldığını yazıyor.
Turşu. İri yapraklar katman katman dizilip baharatlı bir sos içinde bekletilir. Buzdolabında günlerce durur ve kokusu daha da açılır.
Balıkla iyi gider. Baharatlı-ferah profili yağlı balığın altını çizer. Çiğ balık tabaklarında ve balık ızgarasında yaprak olarak kullanılır.
Yetiştiricinin Notu
Tohumu gömmeyin — ışık istiyor. Perilla tohumu ışıkta çimlenir. Tohumu nemli harcın yüzeyine bırakın ve üzerine yalnız ince bir tabaka vermikülit serpin. Karanlıkta bırakılan tohum çıkmaz.
Sıcaklık işi çözüyor. Çimlenme 20–25 °C'de 14–21 gün sürer. Soğuk pencere kenarında çok yavaşlar; ılık bir yer bulun.
Uç alın, çalılaşsın. Bitki 20 cm'i geçince tepe sürgününü kesin. Yandan dallanır ve yaprak sayısı katlanır. Çiçek başakları belirdiğinde de koparın — çiçeğe geçen bitki yaprak vermeyi yavaşlatır.
Kendi tohumunu döker — bilerek yönetin. Perilla kendi tohumunu bolca döker ve bırakılırsa bahçede yayılır; kaynaklar bunu açıkça uyarı olarak veriyor. Yayılmasını istemiyorsanız çiçek başaklarını tohum bağlamadan kesin ya da bitkiyi saksıda tutun.
Hayvan bulunan bahçelerde dikkat. Perilla sığır, at ve geviş getiren hayvanlar için zehirlidir — kurutulup balyalanmış halde bile. Ayrıca bitkiye çıplak elle uzun süre dokunmak hassas ciltte tahriş yapabilir; çok toplayacaksanız eldiven kullanın.
Ekim, Bakım ve Hasat
Ekim: Mart–Nisan'da iç mekânda ya da son don geçtikten sonra doğrudan yerine ekin. Tohumu nemli, suyu iyi çeken harcın yüzeyine bırakın; üzerine yalnız ince bir tabaka vermikülit ya da elenmiş harç serpin. Işığı kesmeyin — bu tohum ışıkta çimlenir.
Çimlenme: 20–25 °C'de çimlenme 14–21 gün sürer. Harcı nemli tutun ama sırılsıklam etmeyin.
Fide ve dikim: Fideler gerçek yapraklarını verince tek tek kaplara alın. Don tehlikesi tamamen geçtikten sonra dışarı dikin; perilla sıcak sever, soğuk toprakta bekler.
Aralık: Bitkiler arası 45–60 cm. Bitki çalılaşarak genişler; sık dikilen sıra havalanmaz.
Sulama: Düzenli sulayın. Toprağın kuruması yaprağı sertleştirir ve kokusunu keskinleştirir; yumuşak ve iri yaprak için toprak nemli kalmalı. Suyu dibe verin.
Gübreleme: Dikimde bir avuç kompost yeter. Yaprak için yetiştirdiğiniz için ayda bir hafif azotlu takviye işe yarar; abartmayın, koku zayıflar.
Hasat: Yapraklar avuç içi büyüklüğüne geldiğinde alttan toplamaya başlayın; tepe sürgününü bırakın ki bitki üretmeye devam etsin. Düzenli toplamak yeni yaprağı teşvik eder.
Bitki sağlığı: Perilla kokusu sayesinde çoğu zararlıdan uzak durur. Genç fidelerde sümüklüböceğe, sıcak-kuru havada yaprak bitine karşı kontrol edin.
Adına Doğru Tohum
Kendi tohumunuzu almanın ön şartı, elinizdeki tohumun gerçekten o çeşit olmasıdır. Zengarden'da her çeşit ayrı hasat edilir, ayrı etiketlenir ve ayrı saklanır; çeşitlerin karışmaması bizim en temel işimizdir. Bu paketten çıkan bitki Kore tipi geniş yapraklı perilladır — iri, kokulu yaprak özelliği çeşidin kendisidir.
Tohum saklamanın püf noktası: Perilla çeşitleri birbirleriyle kolay melezlenir. Bahçenizde yeşil ve mor perillayı yan yana yetiştirirseniz kendi topladığınız tohumdan çıkan bitkiler ikisinin arası olabilir. Tohumluk ayıracaksanız çeşitleri ayrı köşelere alın.
Topladığınız tohumları yetiştirebilecek kişilerle paylaşın. Perilla bir bitkiden çok sayıda tohum verir; bir avuç tohum birkaç mutfağa yeter.
Sık Sorulan Sorular
Kore perillası tohumu ne zaman ekilir?
Mart–Nisan'da iç mekânda, ya da son don geçtikten sonra doğrudan yerine. Perilla sıcak sever; soğuk toprağa acele etmeyin.
Tohumun üzerini örtmeli miyim?
Neredeyse hiç. Perilla tohumu ışıkta çimlenir; yüzeye bırakıp üzerine yalnız ince bir tabaka vermikülit serpin. Karanlıkta kalan tohum çıkmaz.
Kaç günde çimlenir?
20–25 °C'de 14–21 gün. Soğukta çok daha uzun sürer ya da hiç olmaz.
Yaprakları ne zaman toplayabilirim?
Yapraklar avuç içi büyüklüğüne geldiğinde. Alttan toplayın, tepe sürgününü bırakın; bitki sezon boyunca yeni yaprak vermeye devam eder.
Bahçeye yayılır mı?
Bırakılırsa yayılır — perilla kendi tohumunu bolca döker. Çiçek başaklarını tohum bağlamadan keserseniz ya da saksıda tutarsanız sorun çıkmaz.
Hayvanlarım var, sakınca var mı?
Var. Perilla sığır, at ve geviş getiren hayvanlar için zehirlidir; kuru ot olarak bile risklidir. Hayvanların ulaşamayacağı bir yere ekin.
Pakette kaç adet tohum var?
Bir pakette ort. 30 adet kore perillası tohumu gönderilir.
Gönderim, Saklama ve Güvence
Kore perillası tohumu Zengarden güvencesiyle, nem almayan ambalajda özenle paketlenir ve etiketlenir.
Saklama: Ekim zamanına kadar serin, kuru, karanlık ve ani sıcaklık değişimlerinden uzak bir yerde saklayın. Buzdolabının sebzelik rafı, kapağı sıkı bir kavanozun içinde, evdeki en iyi yerdir.
Dürüst beklenti: Çimlenme oranı ve süresi; toprak sıcaklığına, nem düzeyine, ekim derinliğine ve saklama koşullarına göre değişir. Tohumun kendisi kadar, ektiğiniz koşullar da sonucu belirler.
