Hidatsa Atalık fasulye tohumu yarı oturak tip
Hidatsa Fasulye Tohumu — 1917'de Kayda Geçen Bahçe Mirası
Gönderilecek ürün: 1 Pakette 25+ adet tohum
Ata tohum.
Ata tohum. Kuzey Dakota'daki Missouri Nehri Vadisi'nde mısır, kabak ve ayçiçeğiyle birlikte yetiştirilen bu fasulyenin hikâyesi 1917 tarihli bir bahçe anlatısında kayda geçmiştir… Hidatsa, kuru tane için yetiştirilen kültürel miras niteliğinde bir çeşittir.
Kaynak Hidatsa adı altında iki belgeli tipi anlatır: beyaz üzerine tan-kahve işaretli Shield Figure ve koyu kırmızı Hidatsa Red. Ürün adı yarı oturak dese de gelişim yayılan çalıdan tırmanıcı forma değişebilir; bu yüzden ekim sırasında ihtiyaten destek kurmak en akıllı yoldur.
Neden Bu Çeşit?
Hidatsa tohumu yalnız gelecek yılın bitkisini değil, yazıya geçirilmiş bir yetiştirme geleneğini de taşır. Aynı tarhta mısır, kabak ve ayçiçeğiyle yan yana düşünülmüş bu kuru fasulye, bahçeyi yalnız ürün değil hafıza üreten bir yere dönüştürür.
Phaseolus vulgaris çiçek açmadan önce büyük ölçüde kendine döllenir. Bu özellik çeşidi tohumla sürdürmeyi kolaylaştırır; yine de arılar zaman zaman çaprazlama yapabilir. Kaynak 3–6 metre pratik izolasyon, genetik koruma için 30 metre ve kuru tohumda 3–4 yıllık saklama ömrü verir.
Hızlı Künye
| Botanik adı | Phaseolus vulgaris 'Hidatsa' |
| Köken | Amerika · Kuzey Dakota, Missouri Nehri Vadisi |
| Tohum tipi | Ata tohum · açık tozlaşan, tohumu alınabilir sabit çeşit |
| Mutfak karakteri | Dolgun tane · çeşide göre taze, yarı-kuru veya kuru kullanım |
| Bitki | Yayılan, yarı oturak gelişim · destek verilirse tırmanabilir |
| Bakla ve tane | Beyaz üzerine tan-kahve işaretli veya koyu kırmızı kuru tane |
| Olgunlaşma | Shield Figure tipi yaklaşık 90 gün |
| Işık | Tam güneş · günde en az 6–8 saat |
| Ekim | Nisan–Haziran · toprak ısındıktan sonra |
| Hasat | Haziran–Ekim |
| Yetiştirme yeri | Bahçe, sera ve uygun hacimli saksı |
| Mutfak | Kuru tane, çorba ve yahni |
| Yaşam Döngüsü | Tek yıllık |
| Paket İçeriği | 25+ tohum |
| İklim kuşağı | Türkiye'nin tamamında sezonluk olarak yetiştirilir · Türkiye soğuğa dayanıklılık haritası |
Adına Doğru Tohum
Kendi tohumunuzu almanın ön şartı, elinizdeki tohumun gerçekten o çeşit olmasıdır. Zengarden'da her çeşit ayrı hasat edilir, ayrı etiketlenir ve ayrı saklanır; çeşitlerin karışmaması bizim en temel işimizdir. Bu paketten çıkan bitki Hidatsa'dır — kuru tane kullanımı ve yayılan, gerekirse tırmanan gelişimi çeşidin karakteridir. Ata tohum ve açık tozlaşandır; kendi tohumunuzu alabilirsiniz.
Tohum saklamanın püf noktası: Fasulye büyük ölçüde kendine döllendiği için çeşit korumak görece kolaydır. Farklı adi fasulye çeşitleri arasında 3–6 metre bırakın; daha sıkı genetik koruma için 30 metre hedefleyin. Baklalar kahverengi ve gevrek, taneler taş gibi sert olduğunda toplayıp tamamen kurutun.
Topladığınız Hidatsa tohumlarını kültür bitkilerinin hikâyesine önem veren ve kuru tane hasadı yapacak kişilerle paylaşın. Tohumun ata tohum olduğunu, gelişimin yarı oturaktan tırmanıcıya değişebildiğini ve ihtiyaten destek kurulmasının iyi olacağını anlatın.
Fasulye kendi kendini dölleyen bir bitkidir; çeşitler arası melezlenme riski düşüktür. Tohumluk alacaksanız farklı çeşitleri birkaç metre arayla yetiştirmeniz yeterlidir.
Zengarden Notu
Hidatsa'yı ektiğinizde yalnız bir sıra fasulye kurmazsınız. Bir asırdan uzun süre önce yazıya geçen bir bahçe geleneği, bugün sizin toprağınızda yeniden yapraklanır; sezon sonunda kuruyan her bakla bu hikâyeyi bir sonraki yıla taşır.
Saklama ve Dürüst Beklenti
Tam kurumuş taneleri serin, kuru, karanlık ve ani sıcaklık değişimlerinden uzak bir yerde saklayın. Kaynak doğru koşullarda 3–4 yıllık tohum canlılığı verir. Ürün adını ve hasat yılını her kapta açıkça yazın.
Çimlenme ve olgunlaşma; toprak sıcaklığına, neme, ekim zamanına ve çeşidin çalı ya da sırık gelişimine göre değişir. Kuru tane hasadında yağış yaklaşırsa bitkileri söküp havadar, korunaklı bir yerde kurutmayı tamamlayın.
Hidatsa Fasulye Tohumu — Sık Sorulan Sorular
Mutfakta Nasıl Değerlendirilir?
Tam kuruyan taneleri ayırıp güvenli kuru fasulye yöntemiyle pişirin; çorba ve uzun pişen yahnilere dolgunluk verir. Bu çeşidin değeri yalnız tencerede değil, yanında taşıdığı bahçe bilgisindedir: mısır, kabak ve ayçiçeğiyle aynı üretim kültürünün parçası olmuştur.
Çiğ ya da az pişmiş kuru fasulye fitohemaglutinin içerir ve ciddi bulantı, kusma ile ishale yol açabilir. Kuru taneleri en az 5 saat ıslatın, suyunu dökün ve taze suda en az 30 dakika kaynatın. Yavaş pişirici tek başına güvenli değildir; kaynatma önce gelmelidir.
Tohumdan Hidatsa Fasulye Tohumu nasıl yetiştirilir?
Don tehlikesi geçip toprak en az 10 °C'ye, tercihen 16–27 °C aralığına geldiğinde tohumu doğrudan yerine 2,5 cm derine ekin. 18–29 °C toprakta çıkış çoğunlukla 7–10 gün sürer. Soğuk ve ıslak toprakta acele etmek tohumu çimlendirmek yerine çürütebilir.
Desteği İhtimal İçin Kurun nasıl yapılır?
Hidatsa'nın habitüsü kaynaklarda yayılan çalıdan tırmanıcı forma kadar değişir. Ürün adındaki yarı oturak tanımını korurken tek bir kesin boy vaadi vermiyoruz. Ekim sırasında alçak bir kafes veya dallı destek yerleştirin; bitki kısa kalırsa engel olmaz, uzarsa hazır bir tutunma alanı bulur.
Çalı tipler çoğunlukla yaklaşık 60 cm'de kalır ve ürününü 2–3 haftalık daha toplu bir dönemde verir. Sırık tipler 1,8–3 metreye uzar, sağlam destek ister ve ilk dona kadar daha uzun süre ürün verebilir. Çeşidin habitüsüne göre yatağı baştan planlayın.
Sulama, Besleme ve Hasat nasıl yapılır?
Toprağı eşit nemli tutun, kökü su içinde bırakmayın. Yapraklar ıslakken bitkilerin arasında çalışmayın; el ve giysiyle hastalık taşıma riski artar. Aynı yerde üst üste baklagil yetiştirmeyin. Azotça çok zayıf toprakta yalnız fasulyeye uygun Rhizobium aşısı kullanın.
Taze bakla için tane izleri belirginleşmeden, bakla sıkı ve gevrekken toplayın; iki günde bir hasat yeni ürünün sürmesini destekler. İç fasulye için tane dolup bakla inceldiğinde, kuru tane ve tohum için bakla kahverengi, gevrek ve çıngırdak hâle geldiğinde hasat edin.
Fasulyenin En Büyük İsteği Sıcak Toprak nasıl yapılır?
Serin havada fide yetiştirmeye çalışmak takvimi öne çekmez; çoğu zaman tohumu kaybettirir. Tohumu kuruya yakın, ısınmış bir yatağa ekleyin ve çıkıştan sonra düzenli neme geçin. İlk gerçek yapraklar açıldığında zayıf fideleri ayırıp hava dolaşımını koruyun.
Kuru Tane İçin Sabır, Taze Bakla İçin Sıklık nasıl yapılır?
Taze fasulyede beklemek baklayı liflendirir; kuru fasulyede erken davranmak tanenin saklama gücünü azaltır. Aynı bitkide iki farklı hedefiniz varsa birkaç bitkiyi düzenli taze hasada, birkaçını da hiç dokunmadan tam kuru tane ve tohum olgunluğuna ayırın.
| Yaşam döngüsü | : | Tek yıllık |
| Ekim ayı | : | Mart, Nisan, Mayıs, Haziran, Temmuz, Ağustos |
| Hasat ayı | : | Mayıs, Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül, Ekim |
| Işık | : | Tam güneş |
| Yetiştirme yeri | : | Bahçe, Saksı / Konteyner |
| Tohum Tipi | : | Atalık Tohum |
