Çalı yasemin fidesi kokulu carissa grandiflora natal plum
Neden Carissa Çalı Yasemini?
- Yasemin kokulu beyaz yıldız çiçekleri parlak koyu yeşil yaprakların üzerinde uzun süre temiz ve zarif görünür.
- Tam olgunlukta kırmızı-mora dönen gösterişli meyveleri çiçeklenmenin ardından yeni bir renk dönemi başlatır.
- Tuzlu sahil havasına ve budamaya uyumlu sık yapısı saksı, çit ve bonsai çalışmasında çok yönlü kullanım sağlar.
Hızlı Künye
| Botanik adı | Carissa macrocarpa (eş adı: Carissa grandiflora) |
| Bitki ailesi | Apocynaceae |
| Köken | Kenya'dan Güney Afrika'ya uzanan tropik Doğu ve Güney Afrika |
| Bitki tipi | Yaz kış yeşil, dikenli ve çok yıllık çalı |
| Yaklaşık gelişmiş boy/en | Budamayla yaklaşık 100–150 cm boy ve 100–150 cm yayılım; doğal bırakılırsa daha fazla büyüyebilir |
| Büyüme biçimi | Sık, çok gövdeli, yuvarlak ve budamayla biçimlendirilebilen |
| Yaprak durumu | Kalın, oval, parlak koyu yeşil ve yaz kış yeşil |
| Çiçek | Beş taç yapraklı, beyaz, yıldız biçimli ve yasemin kokulu; ardından kırmızı-mor meyveler |
| Çiçeklenme dönemi | Sıcak dönemde uzun süre; don olmayan iklimde aralıklarla yıl boyunca |
| Işık | Tam güneş veya aydınlık yarı gölge |
| Toprak | Organik maddeli, nemli fakat iyi drene toprak; tuz serpintisine dayanıklı |
| Soğuğa dayanım | Dona hassas; 9–10 iklim kuşaklarında dış mekâna uygun. Türkiye iklim kuşağı haritası — kendi bölgenizi öğrenin |
| Kullanım | Kokulu bahçe, sahil peyzajı, saksı, çit, güvenlik perdesi, odak bitkisi ve bonsai |
Boy, en ve çiçeklenme zamanı yaklaşık değerlerdir; iklim, saksı büyüklüğü ve bakım koşullarına göre değişebilir.
Nereye Dikilir?
Carissayı güneşli, sıcak ve rüzgârın çok sert olmadığı bir terasa, sahil bahçesine veya duvar önüne dikebilirsiniz. Çiçek kokusunu fark edeceğiniz oturma alanına yakın ama dikenli dalların geçişe uzanmayacağı bir konum seçin. Kışı soğuk geçen bölgelerde büyük saksı, bitkiyi aydınlık ve don almayan yere taşıma kolaylığı sağlar.
Fideniz Size Ulaştığında:
Size 1 adet 7 veya 9 cm. çaplı saksıda köklenmiş fide gönderilir. Boyu, dal ve yaprak yoğunluğu, çiçek veya meyve taşıması sevkiyat mevsimine göre değişebilir. Yaz kış yeşil olsa da taşıma veya serin hava sonrasında birkaç yaprak kaybedebilir; sıcaklık ve ışıkla yeni sürgünler geliştirir.
Kutu Açıldığında
Fidanı kutudan çıkarırken dallarından tutup çekmeyin; ambalajı saksının çevresinden dikkatle ayırın. Toprağı nemliyse hemen yeniden sulamayın. Birkaç gün aydınlık, sert rüzgârdan ve yakıcı öğle güneşinden korunan bir yerde dinlendirin; ardından kalıcı konumuna aşamalı olarak alıştırın.
Nasıl Dikilir?
Kök topundan biraz geniş bir çukur hazırlayın. Fidanı saksıdaki toprak seviyesi korunacak biçimde yerleştirip çevresini toprakla tamamlayın ve can suyu verin. Saksıda yetiştirecekseniz drenaj delikli, gelişmesine pay bırakacak bir kap seçin; kök boğazını toprak altında bırakmayın.
Sulama ve Bakım
İlk sezon kökler yerleşene kadar toprağın nemini düzenli kontrol edin. Sonrasında kısa kurak dönemlere dayanır; saksıda yaz boyunca daha düzenli su ister. İlkbaharda dengeli bir çalı ve meyve bitkisi besini uygulanabilir. Çiçek ve meyve için bol ışık, yaprak sağlığı için iyi drenaj önemlidir.
Ne Zaman Budanır?
Biçim budamasını yoğun çiçeklenme dalgasından sonra yapabilirsiniz. Dikenlerden korunmak için eldiven kullanın ve geçiş yönüne uzanan dalları kontrollü biçimde kısaltın. Bir defada bütün tomurcuklu uçları almak yerine budamayı bölümlere ayırmanız çiçek ve meyve döneminin devamını sağlar.
Zengarden Püf Noktası
Carissa aynı dal üzerinde hem çiçek hem meyve gösterebilir. Biz budamayı bütün çalıya tek seferde uygulamak yerine dönüşümlü dallarda yapmayı seviyoruz; bir bölüm yeni sürgün oluştururken diğer bölüm beyaz yıldızlarını ve kırmızı meyvelerini taşımayı sürdürür.
Zengarden Notu
Carissa parlak yapraklarının düzeniyle her gün, kokulu çiçekleri ve kırmızı meyveleriyle mevsim içinde yeniden dikkat çeker. Yalnız tam olgunlaşıp kırmızı-mor ve hafif yumuşak hâle gelen meyve eti yenebilir; yeşil meyveler ile bitkinin sütlü özsuyu tüketilmemelidir.
Sık Sorulan Sorular
Carissa ne kadar büyür?
Budamayla yaklaşık 100–150 cm boy ve yayılımda tutulabilir; sıcak iklimde doğal bırakıldığında daha büyük gelişebilir.
Carissa çiçekleri kokulu mudur?
Evet. Beyaz yıldız biçimli çiçekleri yasemini andıran belirgin, hoş bir koku taşır.
Carissa meyvesi yenir mi?
Yalnız tamamen olgunlaşıp kırmızı-mor ve hafif yumuşak hâle gelen meyvenin eti yenebilir. Yeşil meyve ve sütlü özsu tüketilmemelidir.
Carissa sahil bahçesine uygun mudur?
Evet. Tuz serpintisine dayanıklıdır; güneşli, sıcak ve iyi drene sahil bahçelerinde güçlü gelişir.
| Yaşam döngüsü | : | Çok yıllık |
| Işık | : | Tam güneş |
| Yetiştirme yeri | : | Bahçe, Saksı / Konteyner, İç mekan, Bordür, Duvar ve çit |
| Koku | : | Kokulu |
| Çiçeklenme ayı | : | Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül, Ekim, Kasım |
| Uygun olduğu yer | : | Sahil bahçesi |
| İklim Kuşağı | : | 8, 9, 10 |

