Soğan Tohumu Nasıl Ekilir? Ekim, Bakım, Zararlılar ve Hasat Rehberi

18-08-2026 16:17
Soğan Tohumu Nasıl Ekilir? Ekim, Bakım, Zararlılar ve Hasat Rehberi
Soğan infografiğiBüyütmek için tıklayın

Soğan, mutfağın vazgeçilmezi, uzun sezonlu bir soğangildir; tohumdan, fideden ya da arpacıktan yetiştirilir. Baş bağlaması gün uzunluğuna bağlı olduğu için çeşit seçimi önemlidir. Bu rehberde soğanı ekimden hasada ve kürlemeye kadar bulacaksınız.

Soğan Tohumu Nasıl Ekilir ve Nasıl Çimlendirilir?

Soğan serin mevsimde başlar, sıcakla baş bağlar; tohumdan yetiştirmek için erken (kışın sonu/erken ilkbahar) fide başlatılır ya da doğrudan ekilir. Ilıman kıyıda sonbahar ekimi de yapılır.

  1. Ekim: Tohumları 1-1,5 cm derinliğe ekin.
  2. Çimlenme: 7-14 günde çıkar.
  3. Fide/aktarma: Fideler kurşun kalem kalınlığına gelince 8-12 cm aralıkla dikin.
  4. Gün uzunluğu: Bölgenize uygun (uzun/orta gün) çeşit seçin; yanlış çeşit baş bağlamaz.
İpucu: Soğanın baş bağlaması gün uzunluğuna bağlıdır. Türkiye'nin çoğu için orta-uzun gün çeşitleri uygundur; yanlış çeşit sadece yaprak yapar. Çeşit etiketine dikkat edin.

Sulama, Gübreleme ve Bakım

  1. Sulama: Baş büyüme döneminde düzenli sulayın; hasada yakın suyu kesmek kürlemeyi ve saklamayı iyileştirir.
  2. Gübreleme: Yaprak döneminde azotlu besleme; baş bağlarken azotu azaltın.
  3. Ot temizliği: Soğan yabani ota zayıftır; düzenli çapalayın.
  4. Boğaz açmayın: Baş şişerken üstünü toprakla örtmeyin.

Bölgenize Göre Soğan Ekim Takvimi

Soğan ekim zamanı iklim kuşağına göre değişir. Aşağıdaki takvim, Türkiye Bitki Soğuğa Dayanıklılık Haritası (Bölge 4-10) esas alınarak hazırlanmıştır.

Bölge Temsili yerler İlkbahar ekimi Sonbahar ekimi
10 Antalya, güney kıyı Ocak – Şubat Eylül – Ekim
9 Kıyı Ege, Akdeniz, Marmara Şubat – Mart Eylül
8 Güneydoğu ovaları Şubat sonu – Mart Eylül
7 İç kıyı / geçiş Mart Ağustos sonu – Eylül
6 İç Anadolu Mart – Nisan Ağustos
5 Yüksek iç bölge Nisan Temmuz sonu – Ağustos
4 Kars, Erzurum Nisan – Mayıs Temmuz

Tarihler rehber niteliğindedir; o yılın hava koşullarına ve mikro iklime göre birkaç hafta kayabilir.

Zararlı ve Hastalık Takvimi: Hangi Ay Neye Dikkat?

Soğan, belirli zararlı ve hastalıklara açıktır; çoğunu erken fark edip doğal yöntemlerle kontrol altına alabilirsiniz.

Dönem Zararlı / Hastalık Belirti Doğal mücadele
İlkbahar Soğan sineği Yapraklarda sararma, dipte kurtçuk Ağ örtü, münavebe, havuçla karışık ekim
İlkbahar Thrips Yaprakta gümüşi çizgiler Sarı/mavi tuzak, neem, düzenli sulama
Nemli dönem Mildiyö / pas Yaprakta gri-turuncu lekeler Havalandırma, yaprak ıslatma yok, münavebe
Doğal mücadelenin altın kuralı: Haftada bir yaprak altlarını kontrol edin; zararlıyı azken yakalamak sonradan yoğun mücadeleden çok daha kolaydır. Kadife çiçeği gibi refakatçi bitkiler faydalı böcekleri çeker.

Soğan Ne Zaman ve Nasıl Hasat Edilir?

Soğan, yapraklarının yarıdan çoğu sararıp yere devrildiğinde hasada gelir; bu, başın olgunlaştığının işaretidir. Sökülüp kürlenir (kurutulur). Tohumdan ekimde yaklaşık 100-140 gün sonra.

  1. Yaprakların çoğu devrilip sararınca sulamayı kesin, birkaç gün sonra sökün.
  2. Soğanları güneşli-havadar yerde 2-3 hafta kürleyin (dış kabuk kuruyup hışırdayana kadar).
  3. Kürlenen, boyunları tam kurumuş soğanlar aylarca saklanır.
  4. Kalın boyunlu / çiçeğe kaçmış soğanları hemen tüketin (saklanmaz).
Tohumluk mü ayıracaksınız? İki yıllıktır; seçili baş kışı geçirip ikinci yıl çiçek topu (şemsiye) verir ve tohum bağlar. Çeşit saflığı için izolasyon gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

Soğan neden baş bağlamadı?

Genellikle yanlış gün uzunluğu çeşidi ya da geç ekim. Bölgeye uygun çeşit ve erken başlangıç şart.

Soğan ne zaman toplanır?

Yaprakların çoğu devrilip sararınca; sonra kürlenir.

Soğan tohumu kaç günde çimlenir?

7-14 günde.

Kürleme neden gerekli?

Kabuğun kuruması saklama ömrünü uzatır; kürlenmemiş soğan çabuk çürür.

Bahçeniz için soğan tohumu mu arıyorsunuz?
Atalık ve doğal soğan çeşitlerimizi görmek için Soğan Tohumu sayfamızı inceleyebilirsiniz.
ideasoft e-ticaret paketleri ile hazırlandı.